मनोरथ जैसे गोकुळींच्या जना । पुरवावी वासना तयापरी ॥१॥
रिण फेडावया अवतार केला । अविनाश आला आकारासी ॥२॥सीण झाला वसुदेवदेवकीस । वधी बाळें कंस दुराचारी ॥३॥
दुराचारियासी नाहीं भूतदया । आप पर तया पाप पुण्य ॥४॥
पुण्यकाळ त्याचा राहिलासे उभा । देवकीच्या गर्भा देव आले ॥५॥
गर्भासी तयांच्या आला नारायण । तुटलें बंधन आपेंआप ॥६॥
आपेंआप बेड्या तुटल्या शंकळा । बंदाच्या आर्गळा कुलुपे कोंडे ॥७॥
कोंडमार केला होता बहु दिस । सोडवी निमिष नलगतां ॥८॥
न कळे तो त्यासी सांगितला भाव । आपणासी ठाव नंदाघरीं ॥९॥
नंदाघरीं जातां येतां वसुदेवा । नाहीं झाला गोवा सवें देव ॥१०॥
सवें देव तया आड नये कांहीं । तुका म्हणे नाहीं भय चिंता ॥११॥
🔍 अभंगाचा शब्दशः अर्थ व अर्थस्पष्टीकरण
१. "मनोरथ जैसे गोकुळींच्या जना । पुरवावी वासना तयापरी ॥"
👉 जशा गोकुळातील स्त्रियांच्या (गोपिकांच्या) इच्छा पूर्ण करत भगवान श्रीकृष्ण वागत असे,
तसेच तो आपल्या भक्तांच्या मनोरथांची पूर्तता करतो.
२. "रिण फेडावया अवतार केला । अविनाश आला आकारासी ॥"
👉 भगवंताने (नारायणाने) आपल्या भक्तांचं ऋण फेडण्यासाठी जन्म घेतला,
जो अविनाशी (अविनाश) आहे, तो रूप धारण करून पृथ्वीवर आला.
३. "सीण झाला वसुदेवदेवकीस । वधी बाळें कंस दुराचारी ॥"
👉 वसुदेव व देवकी हे बिचारे दुःखाने कंटाळले होते,
कारण कंस नावाचा क्रूर मामा त्यांची मुलं एक एक करून मारत होता.
४. "दुराचारियासी नाहीं भूतदया । आप पर तया पाप पुण्य ॥"
👉 अशा दुराचारी लोकांमध्ये कोणतीही दया नसते,
त्यांचं पाप आणि पुण्यही त्यांच्या स्वार्थापुरतंच मर्यादित असतं.
५. "पुण्यकाळ त्याचा राहिलासे उभा । देवकीच्या गर्भा देव आले ॥"
👉 कंसाच्या आयुष्यातील पुण्याचा उरलेला थोडकाच काळ उरलेला होता,
देवकीच्या गर्भात नारायण स्वतः अवतरला.
६. "गर्भासी तयांच्या आला नारायण । तुटलें बंधन आपेंआप ॥"
👉 ज्या गर्भात श्रीकृष्ण आला,
तेथून आपोआप सर्व बंधनं तुटू लागली.
७. "आपेंआप बेड्या तुटल्या शंकळा । बंदाच्या आर्गळा कुलुपे कोंडे ॥"
👉 साखळ्या, बेड्या, कुलूपं –
सर्व आपोआप उघडली व सुटली.
८. "कोंडमार केला होता बहु दिस । सोडवी निमिष नलगतां ॥"
👉 जेथे कैदीपणात त्यांनी अनेक दिवस घालवले,
तेथून श्रीकृष्णाने क्षणार्धात त्यांना मुक्त केले.
९. "न कळे तो त्यासी सांगितला भाव । आपणासी ठाव नंदाघरीं ॥"
👉 वसुदेवाला काही कळण्याच्या आतच,
त्याच्यातील भगवंताने सांगितले – 'माझं ठिकाण आता नंदाघर आहे.'
१०. "नंदाघरीं जातां येतां वसुदेवा । नाहीं झाला गोवा सवें देव ॥"
👉 वसुदेव श्रीकृष्णाला नंदाघरी नेत असताना,
कोणताही अडथळा झाला नाही – कारण देव त्याच्यासोबत होता.
११. "सवें देव तया आड नये कांहीं । तुका म्हणे नाहीं भय चिंता ॥"
👉 देव तुमच्या सोबत असेल,
तर कोणतीही भीती, चिंता उरत नाही.
🌟 भावार्थ (सारांश):
-
भगवान श्रीकृष्ण हे भक्तांचे मनोरथ पूर्ण करणारे आहेत.
-
त्यांनी वसुदेव आणि देवकीच्या दुःखासाठी पृथ्वीवर अवतार घेतला.
-
त्यांच्या येण्याने सगळ्या बेड्या, कुलुपं, बंद दरवाजे आपोआप उघडले.
-
ज्याच्या सोबत परमेश्वर असतो, त्याला कशाचाही अडथळा होत नाही.
-
भक्ती हीच मुक्तीचा मार्ग आहे, असं तुकाराम सांगतात.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा