"साधुत्वाचा सोंग आणि गोविंदाचा अभाव"

 लावूनियां मुद्रा बांधोनियां कंठीं । हिंडे पोटासाटीं देशोदेशीं ॥१॥

नेसोनि कोपीन शुभ्रवर्ण जाण । पहाती पक्वान्न क्षेत्रींचें तें ॥२॥

तुका ह्मणे ऐसे मावेचे मइंद । त्यापाशीं गोविंद नाहीं नाहीं ॥३॥

🔍 शब्दशः अर्थ व भावार्थ:

✦ "लावूनियां मुद्रा बांधोनियां कंठीं"

म्हणजे गळ्यात टांगलेली जपमाळ, कपाळावर टिळा, गेरूची वस्त्रं – ही केवळ वेशभूषा असते.

✦ "हिंडे पोटासाटीं देशोदेशीं"

हे पाखंडी संन्यासी देशोदेशी भटकतात, पण ती यात्रा ईश्वरप्राप्तीसाठी नसते – फक्त पोटासाठी असते.

✦ "नेसोनि कोपीन शुभ्रवर्ण जाण"

त्यांनी धोतर, कोपीन इ. शुभ्र (पवित्र) वस्त्रं घातलेली असतात – लोक त्यांना साधू मानतात.

✦ "पहाती पक्वान्न क्षेत्रींचें तें"

पण त्यांची नजर मंदिरात मिळणाऱ्या स्वादिष्ट अन्नावरच असते – त्यांचं लक्ष भोजन व लोभात असतं.

✦ "तुका म्हणे ऐसे मावेचे मइंद"

तुकोबा म्हणतात – असे मायेचे गुलाम, पोटासाठी अध्यात्माचा बुरखा घेणारे.

✦ "त्यापाशीं गोविंद नाहीं नाहीं"

अशा लोकांमध्ये गोविंद (ईश्वर) असतोच नाही.
त्यांची साधना फक्त दिखावा आहे.

🧭 अभंगाचा आधुनिक अर्थ:

• आजच्या काळातही अनेक "धार्मिक वेशातील" लोक केवळ आपली स्थिती टिकवण्यासाठी, पैसे जमवण्यासाठी, कीर्ती मिळवण्यासाठी संन्यास घेतात.

• पण तुकोबा सांगतात की, केवळ वेश बदलून काहीच साध्य होत नाही.
  खरी साधना ही मनातून, आचरणातून, आणि स्वार्थत्यागातून होते.