उकिरडा आधीं अंगीं नरकाडी ।
जातीची ते जोडी ते चि चित्तीं ॥१॥
कासयानें देखे अंधळा माणिकें ।
चवीविण फिके वांयां जाय ॥ध्रु.॥
काय जाणे विष पालटों उपचारें ।
मुर्खासी अंतर तों चि बरें ॥२॥
तुका म्हणे काय उपदेश वेड्या ।
संगें होतो रेड्यासवें कष्ट ॥३॥
🕊️ सुगम भावार्थ:
संत तुकाराम महाराज येथे समाजातील ढोंगी, मूढ आणि सत्त्वहीन व्यक्तींवर अत्यंत तीव्र टीका करत आहेत:
-
जे लोक स्वभावानेच अधर्मी, दुष्ट आणि नीच वृत्तीचे असतात, त्यांचं अंतःकरणही तसंच असतं.
→ “उकिरडा आधीं अंगीं नरकाडी” म्हणजेच अगदी सडलेलं आणि अधोगतीचं जीवन. -
अंध माणूस माणिक (रत्न) पाहू शकत नाही, तसंच निकृष्ट मनुष्याला चांगल्या गोष्टींची किंमत कळत नाही.
→ चव नसलेल्या जिभेसारखे ते उत्तम गोष्टी फुकट घालवतात. -
विषावर कितीही औषध घातलं तरी ते विषच राहतं, तसंच मूर्ख माणूस कधीच बदलू शकत नाही.
→ सुधारणा मनातूनच यावी लागते. -
तुकाराम म्हणतात, अशा वेड्यांना उपदेश देणं म्हणजे बैलाच्या पाठिशी ग्रंथ वाचल्यासारखं आहे — व्यर्थ!
🔑 मुख्य शिकवण:
-
चांगल्या गोष्टी स्वीकारायला अंतःकरण शुद्ध आणि सजग हवं.
-
मूर्ख, अहंकारी, स्वार्थी लोकांवर उपदेशाचा उपयोग नाही.
-
ज्यांचं मन “उकिरड्यासारखं” आहे, त्यांना ती दुर्गंधी प्रिय वाटते.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा