जननी हे म्हणे आहा काय झालें ।
शरीर रक्षिलें काय काजें ॥१॥
काय काज आतां हरीविण जिणें ।
नित्य दुःख कोणें सोसावें हें ॥२॥
हें दुःख न सरे हरी न भेटे तों ।
त्यामागें चि जातों एका वेळे ॥३॥
एकवेळ जरी देखतें मी आतां ।
तरी जीवापरता न करितें ॥४॥
करितां हे मात हरीचें चिंतन ।
शुभ तो शकुन तुका म्हणे ॥५॥
🔹 "जननी हे म्हणे आहा काय झालें । शरीर रक्षिलें काय काजें"
आई विचारते — "बाळा, तुला काय झालंय?" तू इतकं अशक्त का झालास? शरीराची ही अवस्था कशासाठी?
तुकाराम महाराज उत्तर देतात — शरीर टिकवलं तरी काय उपयोग? जर त्याचा उपयोग भगवंतासाठी नसेल, तर ते शरीर व्यर्थच आहे.
🔹 "काय काज आतां हरीविण जिणें । नित्य दुःख कोणें सोसावें हें"
भगवंतावाचून जगण्यात काही अर्थच नाही.
हे जीवन सततच्या दुःखांनी भरलेलं आहे — मग हे दुःख कोण सहन करावं?
🔹 "हें दुःख न सरे हरी न भेटे तों । त्यामागें चि जातों एका वेळे"
जोपर्यंत हरी भेटत नाही, तोपर्यंत हे दुःख संपत नाही.
आणि हरीकडे जाण्यावाचून दुसरं काही शिल्लक नाही — कारण शेवटी सगळंच एका वेळेनंतर संपून जातं.
🔹 "एकवेळ जरी देखतें मी आतां । तरी जीवापरता न करितें"
आई एकदाच का होईना, मला पाहते,
पण तरीही मी या शरीरासाठी किंवा संसारासाठी जीवापाड प्रयत्न करत नाही — कारण माझं लक्ष्य वेगळं आहे.
🔹 "करितां हे मात हरीचें चिंतन । शुभ तो शकुन तुका म्हणे"
तुकाराम म्हणतात — आई, मी हरीचं चिंतन करतोय, तेच माझं खऱ्या अर्थाने शुभ शकुन आहे.
हेच माझं आयुष्य, हाच माझा आधार.
🕊️ "आईच्या डोळ्यातलं काळजीचं पाणी, आणि भक्ताच्या ओठांवर हरीचं नाम"
या अभंगात संत तुकाराम आपल्या जननीला – आपल्या आईला – उत्तर देताना एक विरक्त, परंतु गहिवरलेला संवाद साधतात.
आईची काळजी आहे, पण पुत्राचं उत्तर आहे — "आई, शरीर हे भगवंतासाठीचं असावं. नसेल तर ते व्यर्थ आहे."
🔔 आजचं जग आणि हा अभंग:
आज आपण शरीरासाठी किती जपतो — आरोग्य, सौंदर्य, फिटनेस, वैभव — पण ह्या सर्वांचा शेवटी उपयोग कोणासाठी?
-
जर आपलं जीवन केवळ उपभोगासाठी आहे,
-
जर दुःख निघून जात नाही,
-
आणि जर अंतःकरणात भगवंत नाही —
तर आपण काय टिकवतोय?
🙏 तुकारामांची भावना:
ते म्हणतात —
"आई, तू काळजी करू नकोस. मी हरीचं चिंतन करतोय —
आणि त्याचं नाव घेणं, हेच या दुःखमय संसारातला एकमेव शुभ शकुन आहे."
✅ निष्कर्ष:
"हरीचं चिंतन हेच खऱ्या अर्थाने शरीराचं रक्षण आहे."
आईचं प्रेम, संसाराचं ओढ, दुःखाचं वास्तव आणि भगवंताच्या नामातली निवांतता — हे सगळं एका अभंगात ठासून भरलेलं आहे.
तुकाराम महाराज आपल्याला शिकवतात की शरीराचं संरक्षण फक्त औषधांनी नाही, तर ईश्वरस्मरणाने होतं.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा