🙏 संतश्रेष्ठ, जगतगुरु श्री तुकाराम महाराज यांच्या निवडक अभंगांवर आधारित या ब्लॉगवर आपले मनःपूर्वक स्वागत! तुकोबारायांच्या अभंगांमध्ये भक्ती, परमार्थ, समाजप्रबोधन आणि आत्मानुभूती यांचे अद्वितीय संमेलन आहे. त्यांच्या ओव्या केवळ धार्मिक उपदेश नसून त्या आपल्या जीवनातील प्रत्येक वळणावर मार्गदर्शक ठरतात. या ब्लॉगमध्ये आम्ही तुकाराम महाराजांचे निवडक अभंग, त्यांचे भावार्थ आणि कालसुसंगत अर्थ मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. वाचकांनी केवळ अभंग वाचू नयेत, तर अनुभवावा – हा आमचा नम्र प्रयत्न आहे.. . . 🙏 धन्यवाद - गजानन रा. माने .

बुधवार, २५ जून, २०२५

भटकलेल्या जीवाचा थकवा काढणारा फक्त एकच आहे — पांडुरंग

 जन्म मृत्यू फार झाले माझ्या जीवा ।  

ऐक माझा धांवा पांडुरंगा ॥१॥

सिणलों बहुत करितां येरझारा ।  

रखुमाईच्या वरा पावें वेगीं ॥२॥

तुका म्हणे तूं गा पतितपावन ।  

घेई माझा शीण जन्मांतर ॥३॥


🌸 शब्दशः अर्थ व भावार्थ:

🔹 "जन्म मृत्यू फार झाले माझ्या जीवा । ऐक माझा धांवा पांडुरंगा ॥"

माझ्या जीवाला खूप वेळा जन्म आणि मृत्यूचा अनुभव येऊन गेला आहे.

हे पांडुरंगा, आता माझा आर्त धाव ऐक — मी खूप थकलोय, आता तुझ्या चरणांची गरज आहे.


🔹 "सिणलों बहुत करितां येरझारा । रखुमाईच्या वरा पावें वेगीं ॥"

मी खूप सिणलो आहे — थकलो आहे — या जन्ममरणाच्या येरझारा करत करत.

हे विठ्ठला, रखुमाईच्या कृपाशक्तीने मला लवकर तुझा वर (कृपाभिलाषा) प्राप्त होऊ दे.


🔹 "तुका म्हणे तूं गा पतितपावन । घेई माझा शीण जन्मांतर ॥"

तुकाराम म्हणतात — तू पतितपावन आहेस.

माझ्यावर कृपा कर आणि मला या अनेक जन्मांपासून आलेला थकवा (शीण) दूर करून मुक्त कर.


🕊️ "हे पांडुरंगा – या जन्ममरणाच्या थकव्याला आता तूच उत्तर आहेस!"

जीव हा सतत जन्म – मरण – मोह – भोग – दुःख – आशा – अपयश यामध्ये फिरत असतो.
हा फेर फक्त शरीराच्या पुनर्जन्माचा नसतो — तर विचारांचा, भावनांचा, आणि वासनांचा ही असतो.

संत तुकारामांचा हाकारा — ‘धांवा’

"ऐक माझा धांवा पांडुरंगा"
हा एक भक्ताचा सच्चा धावा आहे.
तो रडत नाही, गाऱ्हाणं करत नाही — तो थेट सांगतो, की आता तूच उचल.

या अभंगातला धांवा म्हणजे शरीर, मन आणि आत्मा यांचं एकत्र साकडं —
जीव म्हणतोय — "पांडुरंगा, आता पुरे झालं!"


🧭 "सिणलों बहुत करितां येरझारा" – अडकलेली माणसं आपणच ना?

आज अनेक लोकं येरझारा करत आहेत:

  • कामाच्या मागे

  • पैशाच्या मागे

  • मान सन्मानाच्या मागे

  • किंवा नात्यांच्या गुंत्यात…

परिणाम? थकवा. मनःशांती हरवते.

तुकाराम आपल्याला सांगतात — "थांबा! येरझारा करून काही मिळत नाही. हरिनामाचा आधार घ्या."


🌈 निष्कर्ष – "घेई माझा शीण जन्मांतर"

तुकारामांची ही भावना म्हणजे भक्तीचा कळस आहे.
ते सांगतात की, “तू पतितपावन आहेस, माझ्या युगानुयुगाच्या थकव्याला फक्त तूच दूर करू शकतोस.”


शेवटची ओळ:

"भटकलेल्या जीवाचा थकवा काढणारा फक्त एकच आहे — पांडुरंग."


कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

नका दंतकथा येथे सांगो कोणी…” : तुकाराम महाराजांचा चिकित्सक विचार

नका दंतकथा येथे सांगो कोणी । कोरडे ते मानी बोल कोण ।।१।। अनुभव येथे व्हावा शिष्टाचार । न चलती चार आम्हांपुढे ।।२।। निवडी वेगळें क्षीर...

🧳 संतश्रेष्ठ, जगतगुरु श्री तुकाराम महाराज यांचे निवडक अभंग ब्लॉगवर आपले मानवपूर्वक स्वागत . आपल्या सूचनांचे स्वागत आहे . 🌍