तिर्थी धोंडा पाणी

 तिर्थी धोंडा पाणी । देव रोकडा सज्जनीं ॥१॥

मिळालिया संतसंग । समर्पितां भलें अंग ॥ध्रु.॥

तिर्थी भाव फळे । येथें आनाड तें वळे ॥२॥

तुका म्हणे पाप । गेलें गेल्या कळे ताप ॥३॥

📖 भाषांतर व अर्थ:

तिर्थी धोंडा पाणी – देव रोकडा सज्जनीं

→ बाहेरच्या तीर्थात फक्त धोंडे आणि पाणी असते, पण सज्जनांच्या (संतांच्या) ठिकाणी खरा देव प्रत्यक्ष असतो.

मिळालिया संतसंग – समर्पितां भलें अंग

→ ज्यांना संतसंग लाभतो आणि जे पूर्ण समर्पित होतात, त्यांना लाभ उत्तमच असतो.

तिर्थी भाव फळे – येथें आनाड तें वळे

→ तीर्थस्थानांवरही भाव असेल तरच फळ मिळते; इथे (संतांच्या सहवासात) निराधारालाही आधार मिळतो.

तुका म्हणे पाप – गेलें गेल्या कळे ताप

→ तुकाराम म्हणतात, एकदा हे समजले की पाप कशामुळे होतं, की त्याचा तापही दूर होतो.

🪔 अभंगाचा संदेश:

बाह्य पूजा, तीर्थयात्रा या पेक्षा संतांचा सहवास, समर्पण, आणि भाव याला अधिक महत्त्व.

सज्जनांची संगत म्हणजेच खरे तीर्थ.

अंतःकरणातील शुद्धी आणि भक्तीचा भाव हाच ईश्वरप्राप्तीचा मार्ग आहे.