तुका म्हणे जन दुतोंडी सावज ।
सापडे सहज तिकडे धरी ॥१॥चाल बहु झणेंची पाहता सरेना ।
बोलणे एक, करणे दुसरे ॥२॥कांही न म्हणतां राग तयासी ।
म्हणती उगा आम्हांसी कां बोलला ॥३॥ऐसे लोक म्हणती आम्ही साधू ।
परी पाठीस धरिती दगड ॥४॥तुका म्हणे एक नव्हे हे ।
चराचर व्यापलेले असे ॥५॥
✍️ अर्थ व भावार्थ:
-
"दुतोंडी सावज" म्हणजे दोन तोंड असलेले — बोलतात एक आणि करतात दुसरे.
-
अशा लोकांची ओळख सहज होते, कारण ते सतत स्वार्थीपणाने कोणाच्या तरी बाजूला झुकत असतात.
-
त्यांनी दांभिक साधू, मतलबी वर्तन, आणि खोटा विनम्रपणा यावर तीव्र शब्दांत टीका केली आहे.
-
"पाठीस धरिती दगड" — म्हणजे समोर गोड, पण मागे विश्वासघात.
-
शेवटी, तुकाराम म्हणतात — हे लोक एका दोन ठिकाणी नाहीत, तर सगळीकडेच भरले आहेत.
📜 सारांश:
तुकाराम महाराज आपल्या अभंगातून स्पष्ट करतात की —
खरे भक्त हे एकमुखी, साधे आणि नि:स्वार्थी असतात.
मात्र दुतोंडी लोक समाजात साधूपणाचा मुखवटा घालून वावरतात.
त्यांचं बोलणं आणि वागणं एकत्र जमत नाही — त्यामुळे ते परमेश्वराच्या मार्गावर नाहीत.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा