बोलावा विठ्ठल पहावा विठ्ठल ।
करावा विठ्ठल जीवभाव ॥१॥
येणें सोसें मन जालें हांवभरे ।
परती माघारें घेत नाहीं ॥२॥
बंधनापासूनि उकलल्या गांठी ।
देतां आली मिठी सावकाशें ॥३॥
तुका ह्मणे देह भरिला विठ्ठलें ।
कामक्रोधें केलें घर रीतें ॥४॥
✨ अर्थ स्पष्ट:
❖ "बोलावा विठ्ठल, पहावा विठ्ठल, करावा विठ्ठल जीवभाव"
विठ्ठलाचं नामस्मरण (बोलणं), दर्शन (पहाणं), आणि त्याच्याशी आत्म्याचा भावनिक संबंध (जीवभाव) हे भक्तीचे तीन महत्त्वाचे टप्पे आहेत.
❖ "येणें सोसें मन जालें हांवभरे"
या मार्गात (विठ्ठलभक्तीमध्ये) मन इतकं हरपून गेलं की, "मी"पण जणू विसरून गेलो आहे — अहंकार नाहीसा झाला आहे.
❖ "परती माघारें घेत नाहीं"
एकदा हे विठ्ठलभक्तीचं चैतन्य मिळालं की मागे फिरण्याची इच्छा उरत नाही.
❖ "बंधनापासूनि उकलल्या गांठी"
मोह-माया, अहंकार, देहबुद्धी या सर्व बंधनांच्या गाठी सुटल्या आहेत.
❖ "देतां आली मिठी सावकाशें"
आता विठ्ठलाशी मी इतका एकरूप झालो आहे, की जणू देव स्वतःच मला मिठीत घेतो आहे.
❖ "तुका ह्मणे देह भरिला विठ्ठलें"
माझा देह आता विठ्ठलचं मंदिर झाला आहे;
काम, क्रोध, लोभ, मोह यांचं घर आता रीतं पडलं आहे — कारण ते सारे नष्ट झाले आहेत.
भक्ती म्हणजे केवळ कर्मकांड नव्हे, ती म्हणजे एक अंतर्मुख होण्याची प्रक्रिया.
संत तुकाराम म्हणतात, "विठ्ठलाचं नाम उच्चारावं, त्याचं दर्शन घडावं, आणि भावपूर्ण श्रद्धेने त्याच्याशी एकरूप व्हावं."
एकदा विठ्ठल जीवनात भरून आला की काम, क्रोध, लोभ यांचे घर आपोआप रीतं होतं —
आणि मनात फक्त एकच नाव उरते — "विठ्ठल".
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा