"आइकाल परी ऐसें नव्हे बाई । न संडावी सोई भ्रताराची ॥१॥
नव्हे आराणुक लौकिकापासून । आपुल्या आपण गोविलें तें ॥२॥
तुका म्हणे मन कराल कठीण । त्या या निवडोन मजपाशीं ॥३॥"
शब्दशः अर्थ:
-
आइकाल परी ऐसें नव्हे बाई, न संडावी सोई भ्रताराची:
ऐकायला जरी योग्य वाटतं, तरी (स्त्रीने) पतीची सोबत सहजपणे टाकून द्यावी असं नाही.
म्हणजे, नात्याची नाळ फक्त ऐकीव किंवा वरवरच्या गोष्टींवर नाही तुटवावी. -
नव्हे आराणुक लौकिकापासून, आपुल्या आपण गोविलें तें:
लौकिक किंवा समाज काय म्हणेल या भीतीपोटी नातं तोडावं, असं नाही.
आपण स्वतःच्या अंतरात्म्याशी प्रामाणिक राहावं, हे महत्त्वाचं आहे. -
तुका म्हणे मन कराल कठीण, त्या या निवडोन मजपाशीं:
तुकाराम म्हणतात, हे मन कठीण होईल, तेव्हा चांगल्या आणि वाईटातून निवड कर आणि मग माझ्या जवळ ये.
भावार्थ:
संत तुकाराम महाराज इथे नात्याच्या आणि भक्तीच्या नात्याच्या नजरेनेही बोलत आहेत.
या अभंगात "भ्रतार" म्हणजे पती हे प्रतीक ईश्वराचे, सत्याचे, भक्तीचे असू शकते.
-
जीवनात कधी कधी सत्य मार्ग, भक्ती मार्ग सोपा वाटत नाही.
-
दुसऱ्यांच्या मतांमुळे, लौकिकाच्या भीतीने आपण आपल्या श्रद्धेपासून दूर जातो.
-
पण मन कठोर ठेवलं, प्रपंच आणि भावनिक बंधनांच्या पलिकडे जाऊन ज्या गोष्टी योग्य वाटतात, त्या "निवडून घेऊन" आपण भगवंताच्या जवळ जाऊ शकतो.
सारांश:
स्त्री-पुरुष नात्याच्या प्रतीकातून, हा अभंग आपल्या जीवनातल्या निवडी, निष्ठा आणि ईश्वरनिष्ठा यावर भाष्य करतो.
नुसत्या ऐकीव गोष्टींवरून निर्णय घेऊ नये, स्वतःच्या अंतरात्म्याचा आवाज ऐकून योग्य मार्ग निवडावा — हेच या अभंगाचं मुख्य सूत्र आहे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा