पराविया नारी रखुमाईसमान ।
हें गेलें नेमून ठायींचें चि ।।१।।
जांई वो तूं माते न करीं सायास ।
आम्ही विष्णुदास नव्हों तैसे ।।ध्रु।।
न साहावें मज तुझें हें पतन ।
नकों हें वचन दुष्ट वदों ।।२।।
तुका म्हणे तुज पाहिजे भ्रतार ।
तरी काय नर थोडे जाले ।।३।।
पराविया नारी रखुमाईसमान ।
हें गेलें नेमून ठायींचें चि ।।१।।
परस्त्रीला आपण रुक्मिणीसारखी (पतिव्रता, पवित्र) मानावं, हेच शाश्वत आणि योग्य धोरण आहे. हे ठामपणे ठरवावं.
जांई वो तूं माते न करीं सायास ।
आम्ही विष्णुदास नव्हों तैसे ।।ध्रु।।
पण जर तू त्या मार्गावर (दुष्ट मार्गावर) चाललीस, तर मी तुला वाचविण्याचा अट्टाहास करणार नाही. आम्ही (विष्णूचे) भक्त आहोत, त्यामुळं असे अधर्म मार्ग आम्ही स्वीकारणार नाही.
न साहावें मज तुझें हें पतन ।
नकों हें वचन दुष्ट वदों ।।२।।
मला तुझं चारित्र्यभ्रष्ट होणं सहन होत नाही. अशी दुष्ट वाक्यं (वृत्ती) मला नको आहेत.
तुका म्हणे तुज पाहिजे भ्रतार ।
तरी काय नर थोडे जाले ।।३।।
तुकाराम म्हणतात – तुला जर खरोखर दुसराच पुरुष हवा असेल, तर पुरुषांची काही कमतरता आहे का? (व्यंगात्मक उपरोध) पण माझ्यासारख्या भक्ताच्या जीवनात अशुद्ध विचारांना स्थान नाही.
❖ आजच्या समाजातील प्रसंग:
आज सोशल मीडियाच्या, बाजारू मनोरंजनाच्या, आणि दिखाव्याच्या जगात आपण माणूस म्हणून कितीही प्रगती केली असली, तरी नात्यांतील शुद्धता, सन्मान आणि मर्यादा दिवसेंदिवस क्षीण होत चालल्या आहेत. पुरुष असो वा स्त्री, परस्पर आदर, नात्यांमधील सीमारेषा आणि एकमेकांच्या प्रतिष्ठेचं भान राखणं हे फार महत्त्वाचं आहे. संत तुकाराम याचंच स्मरण करून देतात.
भावार्थ:
या अभंगात संत तुकाराम आपल्याला चारित्र्यनिष्ठा, स्त्री-पुरुष नात्यांतील शुद्धता, आणि भक्तीमध्ये येणाऱ्या नीतिमूल्यांचा सक्तपणे आग्रह करतात. परस्त्रीला आई किंवा देवीच्या समान मानावे, हे त्यांच्या शिकवणुकीचे मूळ आहे. ते वैयक्तिक नीतिमत्तेसोबत सामाजिक शुद्धतेचाही संदेश देतात.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा