बरा देवा कुणबी केलो

            बरा देवा कुणबी केलो।

नाही तरि दंभेची असतो मेलो॥१॥

वेदाचा तो अर्थ आम्हासिच ठावा।
येरांनी वाहावा भार माथा॥२॥

खादल्याची गोड, देखिल्यास नाही।
भार धन वाही मजुरीची॥३॥

अवघा लोकी म्हणे, संत येरझार।
आम्ही तयाचें धन मानिलें॥४॥

तुका म्हणे, आम्हा सापडले मूळ।
आपण चि फळ आले हाता॥५॥

---

✍️ शब्दशः अर्थ व भावार्थ:

१. "बरा देवा कुणबी केलो"

• देवा, तू मला कुणबी (शेतकरी) जन्माला घातलंस — हेच माझं सौभाग्य!
  दंभ, दिखावा, पांडित्याचा गर्व यात वाया न गेलो म्हणून मी बचावलो.

२. "वेदाचा तो अर्थ आम्हासिच ठावा"

• वेदांचा सारार्थ (खरा अर्थ) आम्हाला समजला —
  येरांनी (पांडित्य दाखवणाऱ्यांनी) केवळ भार वाहायचा.

३. "खादल्याची गोड, देखिल्यास नाही"

• जो स्वतः कष्ट करून खातो, त्यालाच अन्नाची खरी गोडी कळते.
  फक्त बघणाऱ्याला ती चव कधीच उमगत नाही.

४. "अवघा लोकी म्हणे, संत येरझार"

• लोक म्हणतील, संत तर सगळीकडेच असतात —
  पण आम्ही या योग्य मार्गालाच आमचं धन समजलं आहे.

५. "तुका म्हणे, आम्हा सापडले मूळ"

• तुकाराम महाराज म्हणतात:
  आम्हाला जीवनाचं खरं मूळ सापडलं —
  आणि आम्ही स्वतःच्या हातानं ते फळ मिळवलं.

---

🔍 मुख्य संदेश:

• कर्मप्रधान जीवन हेच खरे ज्ञान.

• केवळ वेद, शास्त्रं, तत्त्वज्ञान यांचा दिखावा असून उपयोग नाही,
  जेव्हा तो प्रत्यक्ष कृतीत उतरतो तेव्हाच तो फळ देतो.

• संत तुकाराम महाराज इथे शेतकऱ्याच्या भूमिकेतून जगण्याचा सच्चा अर्थ मांडतात.