विठ्ठल मुक्तीदाता ।

        विठ्ठल मुक्तीदाता । नव्हे मरो हें बोलता ॥१॥

मज न साहावें कानीं । विष उत्तर लागे मनीं ॥ध्रु.॥

हरीकथेतें धीकारी । शत्रु माझा तो वैरी ॥२॥

सुना काळतोंडा । जो या देवा ह्मणे धोंडा ॥३॥

अहं ह्मणे ब्रह्म । नेणे भक्तीचें तें वर्म ॥४॥

तुका ह्मणे क्षण । नको तयाचें दर्शन ॥५॥

---

✍️ शब्दशः अर्थ व भावार्थ:

1. विठ्ठल मुक्ती देणारा आहे, आणि जो म्हणतो "तो काही देव नाही" —
   तो जणू मरणाचीच मागणी करतो!
   तुकारामांना हे सहन होत नाही.

2. "मज न साहावें कानीं" —
   अशा गोष्टी कानावर गेल्या की, मन विषासारखं दुखावून जातं.

3. जो हरिकथा नाकारतो, भक्तीचा तिरस्कार करतो —
   तो माझ्यासाठी शत्रूपेक्षा ही वाईट वैरी आहे.

4. जो कृष्णाला धोंडाच म्हणतो, आणि देवत्व नाकारतो —
   तो नरकात जाईल अशी संतांची संतप्त भावना आहे.

5. "अहं म्हणे ब्रह्म" —
   जो स्वतःला ब्रह्म समजतो आणि भक्तीची किंमतच ओळखत नाही,
   तो खरं अज्ञानी आहे.

6. तुका म्हणतात,
   असा अहंकारी माणूस, ज्याला भक्तीचं वर्म नाही —
   त्याचं दर्शनही नको रे!

---

🔥 मुख्य संदेश:

• विठोबाच्या भक्तीचा अनादर करणारे लोक, भक्तीच्या मार्गात अडथळा ठरतात.

• संत तुकाराम महाराजांचा स्पष्ट आणि ठाम भक्तीमार्ग:

  "भगवंताला नाकारणारे हेच खरे नासते मार्गाचे ठेकेदार!"

• हे केवळ वैयक्तिक भावना नाही, तर भक्तीतील उत्कटता, आणि श्रद्धेचे रक्षण करण्यासाठी उभा केलेला रोष आहे