थोर अन्याय केला तुझा, अंत म्यां पाहिला ।
जनाचिया बोलासाटीं, चित्त क्षोभविलें ॥ १ ॥भागविलासी केला सीण, अधम मी यातिहीन ।
झांकूनि लोचन, दिवस तेरा राहिलों ॥ ध्रु. ॥अवघें घालूनियां कोडें, तानभुकेचें सांकडें ।
योगक्षेम पुढें तुज, करणें लागेल ॥ २ ॥उदकीं राखिले कागद, चुकविला जनवाद ।
तुका ह्मणे ब्रीद साच, केलें आपुलें ॥ ३ ॥
✍️ भावार्थ (सुगम भाषांतर)
-
"थोर अन्याय केला तुझा..."
– हे प्रभो! मी तुझ्यावर मोठा अन्यायच केला.
लोक काय म्हणतील याची चिंता करत मी तुझा अंत (सत्य, भक्तीचा मार्ग) सोडला आणि मनात क्षोभ निर्माण केला. -
"भागविलासी केला सीण..."
– मी अधम, नीच, यतिहीन माणूस आहे.
मी तुझ्याकडे पाठ फिरवली, डोळ्यांत झाक ठेवून (तुझा प्रकाश न पाहता) दिवस घालवले. -
"अवघें घालूनियां कोडें..."
– मी तुझ्या इच्छेला न मानता, केवळ तानभुकेच्या (इच्छांच्या, भोगाच्या) जाळ्यात अडकलो.
आता माझा योगक्षेम (जीवनाचा भार) तुझ्यावरच राहील. -
"उदकीं राखिले कागद..."
– मी लोकांचे मत चुकवण्यासाठी वरवर शहाणपणा केलाय, जणू पाण्यात कागद ठेवून त्याला सुरक्षित ठेवण्याचा प्रयत्न.
तुका म्हणतो, शेवटी मी स्वतःचं ब्रीद (धर्म, मूल्य) जपत काही प्रमाणात खरं केलं आहे.
📌 अभंगाचे विशेष स्वरूप
-
"तुझा अंत म्यां पाहिला" म्हणजे देवाचा मार्ग दिसूनही त्याकडे पाठ फिरवली.
-
"उदकीं राखिले कागद" ही उपमा फार मार्मिक आहे – जिथे बाह्य शहाणपणा असूनही तो नष्ट होणारच, हे ठरलेलं.
-
हा अभंग भक्ताच्या आत्मनिंदा व शरणागत भावनेतून दिलगिरी व्यक्त करतो.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा