अनाथ परदेशी हीन दीन भोळें । उगलें चि लोळे तुझे रंगीं ॥१॥
आपुलें म्हणावें मज नुपेक्षावें । प्रेमसुख द्यावें मायबापा ॥ध्रु.॥
कासवीचे परि दृष्टी पाहें मज । विज्ञानीं उमज दावुनियां ॥२॥
तुका म्हणे तुझा जालों शरणागत । काया वाचा चित्त दुजें नाहीं ॥३॥
✨ शब्दशः अर्थ व भावार्थ:
🔹 "अनाथ परदेशी हीन दीन भोळें, उगलें चि लोळे तुझे रंगीं"
मी एक अनाथ, परकेपणात भरकटलेला, भोळा आणि दीन प्राणी आहे,
पण एकदा तुझ्या रंगात (भक्तिरंगात) रंगलो, की ते लोळणं (आपलं नाचणं, शरण येणं) खुलं झालं —
म्हणजेच तुझ्या भक्तीतच मला उद्धार वाटतो.
🔹 "आपुलें म्हणावें मज नुपेक्षावें, प्रेमसुख द्यावें मायबापा"
हे भगवंता, मला "आपलं" मानावं, मला उपेक्षा करू नये,
आणि आईबापासारखं प्रेम, प्रेमातून निर्माण होणारं सुख दे.
🔹 "कासवीचे परि दृष्टी पाहें मज, विज्ञानीं उमज दावुनियां"
मी कासवाप्रमाणे अंतरमुख आहे, पण तुझ्यावर नजरेनं (भावे) एकटक पाहतो.
हे ज्ञानसंपन्न परमेश्वरा, तूच मला सत्य समजावून सांग.
🔹 "तुका म्हणे तुझा जालों शरणागत, काया वाचा चित्त दुजें नाहीं"
तुकाराम महाराज म्हणतात —
मी आता तुझा पूर्णपणे शरण आलो आहे.
माझं देह, वाणी आणि मन — तिन्हीही आता तुझ्याशिवाय दुसऱ्या कुठेही वळत नाहीत.
🌼 मुख्य भावार्थ:
एक भक्त जेव्हा पूर्णपणे समर्पण करतो, तेव्हा तो देहाने, वाणीने आणि चित्ताने एकसंध होतो — आणि त्याचा उद्धार भक्तिरसातच होतो.
हा अभंग फक्त भक्तीचा नव्हे, तर ईश्वराशी ममत्व जोडणाऱ्या अंतःकरणाच्या आर्ततेचा अत्यंत हृदयस्पर्शी अनुभव आहे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा