अंगी भरला ताठा । नये वळणी जैसा खुंटा ॥१॥
कैसें न कळे त्या डेंगा । हित आदळलें अंगा ॥ध्रु.॥
जीव जाते वेळे । भल्या कडे ताठी डोळे ॥२॥
मुसळाचें अनु । तुका म्हणे नव्हे धनु ॥३॥
🌿 शब्दशः अर्थ व भावार्थ:
🔹 "अंगी भरला ताठा । नये वळणी जैसा खुंटा"
काही लोक इतके अहंकारी, ताठर होतात की, ते म्हणजे एकदम सरळसोट खुंटा — वळत नाहीत, झुकत नाहीत, समजून घेत नाहीत.
🔹 "कैसें न कळे त्या डेंगा । हित आदळलें अंगा"
तो असा डेंगा माणूस आहे — त्याला काहीही कळत नाही,
जरी हितकर गोष्ट आदळली तरीही त्याला त्याचं महत्त्व समजत नाही.
🔹 "जीव जाते वेळे । भल्या कडे ताठी डोळे"
संपूर्ण आयुष्य संपत जातं, वेळ निघून जाते,
पण हे डोळे मात्र भल्यांनाही (सज्जन, ज्ञानी माणसांना) ताठून पाहतात — गर्वाने.
🔹 "मुसळाचें अनु । तुका म्हणे नव्हे धनु"
तुकाराम म्हणतात — त्या माणसाचं चालणं म्हणजे जणू मुसळाचा अनुयायी (म्हणजे मुसळासारखी वळणहीन हालचाल),
तो माणूस धनुष्यसारखा वाकणारा, लवचिक, नम्र माणूस नव्हेच!
🪔 भावार्थ (गर्भित आशय):
संत तुकाराम महाराज या अभंगात गर्विष्ठ, अहंकारी माणसांची चपखल उपमा देतात.
ते म्हणतात, "ताठा असलेला माणूस चांगली गोष्टही नाकारतो."
समाजात असे बरेचजण दिसतात — जे शिकवणूक ऐकत नाहीत, योग्य गोष्टी पचवत नाहीत, नम्रपणा दाखवत नाहीत.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा