इच्छिती तयांसी व्हावें जी अरूप

 

इच्छिती तयांसी व्हावें जी अरूप ।
आम्हांसी स्वरूपिस्थती चाड ॥१॥

आतां नव्हे माझा भाव अनारिसा ।
पाउलांनी इच्छा गोवियेली ॥ध्रु.॥

लेंकरासी कोठें जाणत्याची परी ।
करूं येते दुरी धरावया ॥२॥

लागली न सुटे नामाची आवडी ।
माझी भावजोडी भंगूं नका ॥३॥

घेसील वेढे मुक्तीच्या अभिळासें ।
चाळवीं जा पिसे ब्रम्हज्ञानी ॥४॥

तुका म्हणे माझा कोठें भक्तीरस ।
पाडावया ओस चाळविसी ॥५॥

---

🌿 भावार्थ (सुगम मराठीत):

1. काही ज्ञानी व्यक्तींना ‘अरूप’ म्हणजे निराकार परमात्म्याची इच्छा असते, पण मला मात्र सगुण रूपातील (स्वरूप) परमेश्वराची ओढ आहे.

2. आता मी इच्छाशक्तीने तुला (विठोबाला) पावलांनी शोधलं आहे. स्वेच्छेने भक्ती स्वीकारली आहे.

3. जसं एक लहान लेकरू जाणकार माणसाच्या परीक्षेला पात्र नसतं, तसंच मी तुझ्या परीक्षेला पात्र नाही, पण तरीही मी प्रेमाने धरू पाहतोस.

4. आता मला तुझं नामस्मरण एवढं आवडलं आहे, की ते सुटतच नाही. ही माझी भावना आहे — कृपया तुटू देऊ नकोस.

5. मुक्तीची आस धरून तू जर माझा भक्तीरस चाळणार असशील, तर मग हे ब्रम्हज्ञानी लोकांसाठी आहे — माझ्यासाठी नाही.

6. तुका म्हणतो — माझी भक्ती प्रेमाची आहे, बुद्धीची नव्हे. कृपया तिचा तुच्छ विचार करू नकोस.

ब्रम्हज्ञान नाही, भावज्ञान पुरे…"

या अभंगात संत तुकाराम आपली स्वरूपभक्ती, भावनिक निष्ठा, आणि निर्गुणावरच्या सूक्ष्म वादाला स्पष्ट नकार व्यक्त करतात.

आजच्या जगात, अनेकदा लोक धार्मिकता आणि आध्यात्मिकता ह्या गोष्टी तत्त्वज्ञान, युक्तिवाद आणि ग्रंथोक्त व्याख्यानांमधूनच समजून घेतात. पण तुकोबाराय सांगतात — "माझी भक्ती ही अनुभवाची आहे, शास्त्राची नाही."

🌻 भावना ही खरी साधना:

• "ब्रम्हज्ञानासाठी सिद्ध झालेल्यांना अरूप हवं असेल, ठीक आहे. पण मला तर माझा विठोबा पाहिजे — जो हातात शंख-चक्र घेऊन उभा आहे."

• माझी भक्ती शुद्ध प्रेमाने ओतप्रोत आहे. ती नामात रमलेली आहे. त्यात ‘अहं’ नाही, 'प्रदर्शन' नाही.

"तुका म्हणे माझा कोठें भक्तीरस" —
या एका वाक्यात तुकाराम महाराज भक्तीचं शुद्ध स्वरूप मांडतात. ती स्वाभाविक, निरलस आणि निस्सीम श्रद्धेची ओढ आहे.

तुमच्याही मनात जर असा भक्तीरस आहे, तर तुम्हाला कोणत्याही विद्वत्तेची गरज नाही — कारण प्रेम पुरेसं आहे.