वर्णाश्रमी धर्म तो एक झाला गोंधळ ।
कोण म्हणे कोण क्षुद्र, कोण म्हणे पावन ॥
एकी लाही नाही जागा, चूकठायी अपवित्र ।
सज्जनाची जात पाहे, तया न मिळे दारी पाय ॥कर्माचे फळ एक, तया कोण वंचित ।
स्वभाव देखोनि मानी, पांडित्याचा अभिमान ॥तुका म्हणे हें असो, आता नका करू गर्व ।
पांडुरंगाचिया चरणी, सर्व जीव एकवटती ॥
❖ भाषांतर / अर्थ (मराठीत):
वर्णाश्रम धर्माचा गोंधळ झाला आहे.
कोणाला क्षुद्र (नीच) म्हणावे आणि कोणाला पवित्र (श्रेष्ठ) — याचे कोणीच स्पष्ट उत्तर देऊ शकत नाही.
एकतेला कुठेही जागा नाही, सर्वत्र द्वेष आणि अपवित्रता आहे.
सज्जन व्यक्ती जर नीच जातीची असेल, तर तिला मंदिराच्या दारातसुद्धा पाय ठेवू दिला जात नाही.
कर्माचे फळ सर्वांना सारखेच मिळते, मग कोणीही वंचित राहणार नाही.
परंतु लोक फक्त स्वभाव न पाहता, पांडित्याच्या अहंकारावरच भर देतात.
तुकाराम महाराज म्हणतात — आता गर्व सोडा,
कारण पांडुरंगाच्या चरणांजवळ सर्व जीव समान असतात.
❖ अभंगाचा संदेश:
हा अभंग मानवी समता, एकता, आणि खऱ्या भक्तीच्या मूल्यांवर आधारित आहे.
संत तुकाराम महाराज सांगतात की जात, वर्ण, ज्ञानी-अज्ञानी हे सगळे भेद विसरून प्रत्येकाने ईश्वरचरणी समर्पण करावे, कारण तिथे सर्व जीव समान आहेत.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा