वेद आम्हावरी रुसोनिया गेला ।
आम्ही त्याच्या बापाला धरिले कंठी ॥
काय आम्हासी चोखामेळा ।
काय दासोबा काय सेना नाईक ॥
काय नामदेव काय जनाबाई ।
काय सावता काय नरहरी ॥
काय गोरा कुष्टी काय तुका ।
ह्यांचा मार्ग वेगळा झाला ॥
-----------------------------------------------------------------------
❖ शब्दशः अर्थ:
वेद आमच्यावर रागावून निघून गेला,
कारण आम्ही वेदाच्या ‘बापाला’ म्हणजेच ईश्वराला (भगवंताला) धरून ठेवलं आहे.
चोखामेळा, दासोबा, सेना नाईक, नामदेव, जनाबाई, सावता माळी, नरहरी सोनार, गोरा कुषी, आणि तुकाराम –
या सर्व संतांनी वेगळा मार्ग घेतला आहे — भक्तीचा, प्रेमाचा आणि अनुभवसिद्ध सत्याचा!
❖ भावार्थ / रसग्रहण:
-
तुकाराम महाराज येथे सांगतात की, आम्ही वेदांचा आंधळा पाठपुरावा केला नाही,
कारण आम्हाला ईश्वराशी थेट नातं जोडायचं आहे. -
जे वेद कर्मकांड, जातिभेद, अधिकार यांचं प्रतिनिधित्व करतात, ते आमच्यावर रागावले —
कारण आम्ही त्यांच्या ‘वरच्या’ म्हणजेच ईश्वराशी थेट नातं बांधलं. -
येथे “बापाला धरिले कंठी” हा अत्यंत बोलका वाक्प्रचार आहे —
तुका म्हणतो, वेद हे माध्यम आहेत, पण आम्ही थेट स्रोतालाच धरलं आहे!
📖 अभंगाचा अर्थ
या अभंगात तुकाराम महाराज म्हणतात –
वेद आमच्यावर रुसून गेला आहे, कारण आम्ही वेदांच्या मूळ स्रोताला – म्हणजेच ईश्वराला – गळाभेट दिली आहे.
असे म्हणणे म्हणजे फक्त काव्यात्मक कल्पना नव्हे, तर कर्मकांडप्रधान, जातिनिर्भर धर्मव्यवस्थेवर ठाम प्रहार आहे.
🔥 भक्तीपेक्षा मोठे वेद नाहीत
तुकाराम महाराजांनी वेदांची नाकारणी केली नाही, पण ते सांगतात की:
"वेद हे माध्यम आहेत, साधन आहेत; पण आमचे लक्ष साध्याकडे आहे — ते म्हणजे ‘पांडुरंग’!"
त्यांच्यासाठी शुद्ध अंतःकरण, निर्लेप प्रेम आणि नामस्मरण हेच खरे वेद होते.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा