देवा तुजपें माझ्या पूर्वजांचें ॠण । आहे तें कां नेदिसी अझून ।
अवगलासीं झोंडपणें । परी मी जाण जीवें जिरों नेदीं ॥१॥
कळों येइऩल रोकडें । उभा करिन संतांपुढें ।
तुझें काय एवढें । भय आपुलें मागतां ॥ध्रु.॥
आजिवरी होतों नेणता । तों तुज फावलें रे अनंता ।
कवडीचा तो आतां । पडों नेदीन फेर ॥२॥
ठेविला ये जीवनीं जीव । ह्मणे तुकयाचा बंधव ।
माझा गळा तुझा पाव । एके ठायीं बांधेन ॥३॥
🌺 भावार्थ / स्पष्टीकरण:
माझे पूर्वज तुझी भक्ती करत होते; त्यांनी केलेली सेवा अजून तुला फेडायची आहे – मग मला तुझं कृपापात्र का करत नाहीस?
मी तुझा काही अपमान केला नाही. पण जिवावर बेतल्याशिवाय तू कृपा करत नाहीस का?
जर तुला रोकड म्हणजेच व्यवहारिक भक्ति हवी असेल, तर मी संतांसमोर उभा राहून देईन ती.
मी तुझ्याकडे काहीतरी भारी मागतो आहे असं का वाटतंय तुला? मी तुझा आहे, तेवढंच मागतोय.
आयुष्यभर तुला समजून घेतलं नाही, म्हणूनच तू दुरावला असावास.
एक कवडीदेखील तुला न देता निघून जाणं आता शक्य नाही.
तुकाराम म्हणतात – हा माझा जीव आता तुझ्या पायाशी ठेवला आहे, तुझ्याशी बांधून टाकला आहे. तो कधी सुटणार नाही.
तुकोबारायांचा हा अभंग केवळ भक्तीचा नव्हे, तर एक 'देवाशी जाब विचारणारा' आत्मसंवाद आहे.
ते देवाला विचारतात – आमच्या पूर्वजांनी इतकी सेवा केली, तिचं फळ मला का नाही मिळत?
आणि मग स्वतःलाच जबाबदारी देऊन म्हणतात – मीच कधी तुला ओळखलंच नाही…
शेवटी, आत्मसमर्पणाच्या शेवटच्या टप्प्यावर ते ठामपणे सांगतात –
"माझा गळा आणि तुझा पाय – दोघे एकाच ठिकाणी मी बांधून टाकले!"
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा