अगा करुणाकरा करितसें धांवा । या मज सोडवा लवकरि ॥१॥
ऐकोनियां माझीं करुणेचीं वचनें । व्हावें नारायणें उतावीळ ॥ध्रु.॥
मागें पुढें अवघा दिसे रिता ठाव । ठेवूनि पायीं भाव वाट पाहें ॥२॥
उशीर तो आतां न पाहिजे केला । अहो जी विठ्ठला मायबापा ॥३॥
उरलें तें एक हें चि मज आतां । अवघें विचारितां शून्य जालें ॥४॥
तुका म्हणे आतां करीं कृपादान । पाउलें समान दावीं डोळां ॥५॥
💬 अर्थ आणि भावार्थ:
संत तुकाराम महाराज ह्या अभंगात आपल्या सर्वस्वाचा त्याग करून, अंतःकरणातून देवाच्या चरणी पूर्ण शरणागती व्यक्त करतात.
🔸 “अगा करुणाकरा करितसें धांवा”
हे करुणेच्या सागर विठ्ठला, आता लवकर माझ्या मदतीला धावा.
जणू हे एका हरवलेल्या लेकराचे मायबापाला केलेले आर्जव आहे.
🔸 “ऐकोनियां माझीं करुणेचीं वचनें”
माझी ही आर्त विनवणी ऐका. तुमचं हृदय द्रवून जावं, तुम्ही उतावीळ व्हावं –
हीच माझी आशा आहे.
🔸 “मागें पुढें अवघा दिसे रिता ठाव”
जगात आता कुठेही आधार राहिलेला नाही. मागे पाहिलं तरी शून्य, पुढेही अंधार.
फक्त एकच उरलं – तुमचे चरण आणि ती वाट पाहणारी माझी आस.
🔸 “उशीर तो आतां न पाहिजे केला”
देवा, फार वेळ लोटली. आता कृपा करण्यास उशीर करू नको.
माझं सर्वस्व संपलंच आहे.
🔸 “उरलें तें एक हें चि मज आतां”
माझ्याकडे आता काहीही शिल्लक नाही. विचार करता करता माझं अंतरंग पूर्ण रिकामं झालंय.
फक्त तुझी कृपा हेच एक मागणं उरलंय.
🔸 “तुका म्हणे आतां करीं कृपादान । पाउलें समान दावीं डोळां”
तुकाराम म्हणतात, आता दया दाखवा.
तुमचे पवित्र पाय मला दाखवा, आणि माझं जीवन धन्य करा.
🌼 भावनिक सारांश:
हा अभंग म्हणजे भक्ताची देवापुढील नम्र प्रार्थना आहे – जी केवळ शब्दांमध्ये नाही, तर मनोमन शरणागत भावनेचा उत्कट कल्लोळ आहे.
संत तुकाराम महाराजांनी ज्या क्षणी सर्व सांसारिक आधार झुगारले, त्याच क्षणी विठ्ठल त्यांच्याकडे आले – आणि हाच अनुभव ते आपणाला सांगतात.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा