अभक्त ब्राम्हण जळो त्याचें तोंड । काय त्यासी रांड प्रसवली ॥१॥
वैष्णव चांभार धन्य त्याची माता । शुद्ध उभयतां कुळ याती ॥ध्रु.॥
ऐसा हा निवाडा जालासे पुराणीं । नव्हे माझी वाणी पदरींची ॥२॥
तुका म्हणे आगी लागो थोरपणा । दृष्टि त्या दुर्जना न पडो माझी ॥३॥
🕊️ अर्थ व भावार्थ:
🔹 "अभक्त ब्राम्हण जळो त्याचें तोंड"
तुकाराम म्हणतात – जो ब्रह्मण असूनही भक्त नाही, तो केवळ नावालाच ब्राह्मण आहे, तो नष्ट व्हावा, त्याचा अहंकार खाक व्हावा.
🔹 "काय त्यासी रांड प्रसवली"
तो इतका अधम आहे की त्याचं आईपणही अपमानास्पद आहे, कारण असा ‘अभक्त’ जन्माला घालणं हेच पाप आहे.
🔹 "वैष्णव चांभार धन्य त्याची माता"
त्याउलट, जो चांभार (तत्कालीन अस्पृश्य जात) असूनही हरिभक्त आहे, तो महान आहे. त्याची आई धन्य आहे – कारण तिनं भक्त घडवलाय.
🔹 "ऐसा हा निवाडा जालासे पुराणीं"
हा निर्णय मी नव्हे, तर शास्त्रांनीच केला आहे. "भक्त जातीपातीवर अवलंबून नसतो," हे पुराणांमधून स्पष्ट सांगितलं गेलं आहे.
🔹 "तुका म्हणे आगी लागो थोरपणा"
तुकाराम म्हणतात – त्या ढोंगी श्रेष्ठत्वाला आगी लागो!
जो केवळ जात-धर्माचा गर्व मिरवतो, पण मनाने दुर्जन आहे – त्याला मी सद्गुणी मानणारच नाही.
⚡ संदेश:
-
जात, वर्ण, कुल हे केवळ शरीराचे गुण आहेत.
-
खरी श्रेष्ठता ही भक्ती, शील, आणि प्रामाणिकपणा यावर असते.
-
एक हरिभक्त चांभार ब्राह्मणापेक्षा श्रेष्ठ आहे — कारण त्याच्या अंतःकरणात पांडुरंग बसलेला आहे.
-
संत तुकारामांचा हा अभंग समाजातील विषमता, वर्णाभिमान, आणि खोट्या धर्मगौरवाचा विरोध आहे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा