अरे हें देह व्यर्थ जावें । ऐसें जरी तुज व्हावें ।

 

अरे हें देह व्यर्थ जावें । ऐसें जरी तुज व्हावें ।

द्यूतकर्म मनोभावें । सारीपाट खेळावा ॥१॥

मग कैचें हरिचें नाम । निजेलिया जागा राम ।

जन्मोजन्मींचा अधम । दुःख थोर साधिलें ॥ध्रु.॥

विषयसुखाचा लंपट । दासीगमनीं अतिधीट ।

तया तेचि वाट । अधोगती जावया ॥२॥

अणीक एक कोड । नरका जावयाची चाड ।

तरी संतनिंदा गोड । करीं कवतुकें सदा ॥३॥

तुका म्हणे ऐसें । मना लावी राम पिसें ।

नाहीं तरी आलिया सायासें । फुकट जासी ठकोनी ॥४॥

➡ अर्थ:

हे मन, जर तुला असंच वाटत असेल की हा देह व्यर्थ जावा, तर मग तू सारिपाटासारखे पापकर्म का करतोस? तू पापाचं खेल (जुगार) का खेळतोस?

तुला जर हरिनाम नसेल हवे, रामनामात जर तुझं मन निजलेलं असेल – तर समज, जन्मोजन्मीचा अधमपणा आणि दुःख तू मिळवलं आहेस.

विषयसुखात रंगणारा, स्त्रीभोगात गुरफटलेला जो धाडसी वाईट प्रवृत्तीचा आहे – त्याला अधोगतीच ठरलेली आहे.

काही लोक तर आणखी घाणेरडं वागतात – त्यांना नरकात जाण्याची हौस असतेच, कारण ते संतनिंदा करताना जणू मजा घेतात!

तुकाराम म्हणतात – हे मन, आता तरी रामनाम घे, रामावर प्रेम कर, नाहीतर जो मनुष्य जन्म तुला मिळाला आहे, तो व्यर्थ जाईल, वाया जाईल.

🔥 मुख्य संदेश:

• देहाच्या उपयोगाचा विचार करा – तो पापकर्मासाठी नाही, तर प्रभूभक्तीसाठी आहे.

• रामनाम, संतनिकटता आणि आत्मसंयम हाच खरा धर्ममार्ग आहे.

• संतनिंदा, विषयवासना, दंभ — हे अधोगतीचे कारण आहेत.

• हे मन, तूच बदल – तूच साधना सुरू कर.