🙏 संतश्रेष्ठ, जगतगुरु श्री तुकाराम महाराज यांच्या निवडक अभंगांवर आधारित या ब्लॉगवर आपले मनःपूर्वक स्वागत! तुकोबारायांच्या अभंगांमध्ये भक्ती, परमार्थ, समाजप्रबोधन आणि आत्मानुभूती यांचे अद्वितीय संमेलन आहे. त्यांच्या ओव्या केवळ धार्मिक उपदेश नसून त्या आपल्या जीवनातील प्रत्येक वळणावर मार्गदर्शक ठरतात. या ब्लॉगमध्ये आम्ही तुकाराम महाराजांचे निवडक अभंग, त्यांचे भावार्थ आणि कालसुसंगत अर्थ मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. वाचकांनी केवळ अभंग वाचू नयेत, तर अनुभवावा – हा आमचा नम्र प्रयत्न आहे.. . . 🙏 धन्यवाद - गजानन रा. माने .

बुधवार, १८ जून, २०२५

बोलिलों ते धर्म अनुभव अंगें

बोलिलों ते धर्म अनुभव अंगें ।
काय पांडुरंगें उणें केलें ॥१॥

सर्व सिद्धी पायीं वोळगती दासी ।
इच्छा नाहीं ऐसी व्हावें कांहीं ॥ध्रु.॥

संतसमागमें अलंकार वाणी ।
करूं हे पेरणी शुद्ध बीजा ॥२॥

तुका ह्मणे रामकृष्णनामें गोड ।
आवडीचें कोड माळ ओऊं ॥३॥

बहुधा धर्म म्हणजे रूढी‐परंपरा, ग्रंथ, कर्मकांड, उच्चारलेली वचने — अशी बाह्य रूपे आपण पाहतो. संत तुकाराम मात्र ठामपणे सांगतात : “मी जे बोलतो, ते माझ्या ‘अंगीं उतरलेला अनुभव’ आहे; कोरडा वाचनाभ्यास नाही.”
या अभंगातून तीन ठळक मुद्दे प्रत्यक्ष दृष्टीस येतात :

  1. अनुभवाधिष्ठित धर्म

  2. ईश्वरकृपेने इच्छा‐लय आणि सिद्धी‐आधान

  3. सत्संग व नामस्मरणाचा मधुर परिणाम

विनय व माधुर्य : संतांच्या सहवासात शब्द काटेरी राहत नाहीत; ते शहाळ्यासारख्या मिठासतील रसाने ओथंबतात.

पुष्कळ ठिणग्या, कमी धूर : उपदेश रडकुंडीला न आणता प्रेरणा जागवतो.

शुद्ध बीजांची पेरणी : कठोर वैचारिक वैराग्य न घालता, प्रेमाने विचारांचे बीज मनात पेरले जाते.

आजच्या काळातील प्रासंगिकता

  1. “अनुभव अंगें” : सामाजिक माध्यमांमध्ये माहितीचा मारा होतो, पण अनुभवशून्य तर्क वितर्क उपकृत ठरत नाहीत.

  2. “इच्छा नाहीं” : उपभोगतृष्णा वाढते; संतमार्ग “निष्काम कर्म” शिकवतो.

  3. नामस्मरण : मानसिक आरोग्यासाठी ध्यान, मंत्र‐जप, पॉज़िटिव्ह अफर्मेशन्स यांना जाणतेपणाने मान्यता मिळते — याचे मूळ तुकोबांच्या रामकृष्णनामे गोड या वचनातच आहे.

“तुका ह्मणे रामकृष्णनामें गोड – आवडीचें कोड माळ ओऊं”

सततच्या डिजिटल आवाजात, बिझनेस लक्ष्यांच्या भाऊगर्दीत, तणाव व अवसादाच्या सावल्यांत…
एकच उपाय सत्याप्रमाणे काळाबरोबरही टिकून राहतो — नामस्मरणाने देह‑मन‑जीवन गोड करणं

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

नका दंतकथा येथे सांगो कोणी…” : तुकाराम महाराजांचा चिकित्सक विचार

नका दंतकथा येथे सांगो कोणी । कोरडे ते मानी बोल कोण ।।१।। अनुभव येथे व्हावा शिष्टाचार । न चलती चार आम्हांपुढे ।।२।। निवडी वेगळें क्षीर...

🧳 संतश्रेष्ठ, जगतगुरु श्री तुकाराम महाराज यांचे निवडक अभंग ब्लॉगवर आपले मानवपूर्वक स्वागत . आपल्या सूचनांचे स्वागत आहे . 🌍