अंधळ्याची काठी । हिरोनियां कडा लोटी ॥१॥
हें कां देखण्या उचित । लाभ किंवा कांहीं हित ॥ध्रु.॥
चाळवूनि हातीं । साकर म्हणोनि द्यावी माती ॥२॥
तुका म्हणे वाटे । देवा पसरावे सराटे ॥३॥
💬 अर्थ व अर्थभाव:
🔹 "अंधळ्याची काठी । हिरोनियां कडा लोटी"
अंध व्यक्तीच्या हातात हिरा बसवून दिल्यास त्याला त्याची किंमतच कळत नाही.
तुकाराम इथे म्हणतात की अज्ञानात, अंधश्रद्धेत, खोट्या श्रद्धा-भावात असलेल्यांना खरं धर्मज्ञान किंवा तत्वज्ञान समजत नाही.
🔹 "हें कां देखण्या उचित । लाभ किंवा कांहीं हित"
अशा माणसाला धर्म वा तत्वज्ञान दाखवून काही उपयोग नाही.
त्याला ना लाभ होतो ना हित.
🔹 "चाळवूनि हातीं । साकर म्हणोनि द्यावी माती"
म्हणजे काय?
मातीला साखर समजून दिलं जातं,
अंध लोकांना जे खोटं वाटतं, तेच सत्य समजून दिलं जातं.
या ओळींमधून ढोंग, अंधश्रद्धा, अज्ञान आणि समाजातील फसव्या धर्मगुरूंवर तुकाराम महाराजांनी स्पष्ट भाषेत टीका केली आहे.
🔹 "तुका म्हणे वाटे । देवा पसरावे सराटे"
"देवा, मला वाटतं की तू सर्वत्र पसरून ठेवलेला आहेस,
पण तुला खोट्या मार्गाने शोधणारे कधीच तुला भेटणार नाहीत."
🧭 तात्त्विक संदेश:
-
खरा धर्म हा अनुभवाचा आणि सत्य शोधण्याचा मार्ग आहे.
-
अंधश्रद्धा, खोटी पूजा, खोटा आडंबर यांचा फोलपणा तुकाराम ह्यांनी उघड केला आहे.
-
खोटं सांगून माती साखर म्हणणं म्हणजे भक्तांचं शोषण करणं होय.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा